Stal zuivelboerderij IJsseloord blijkt middeleeuws

Renovatie stal IJsseloord
De constructie van de stal rechts is uit 1400, die van de boerderij (links) uit 1500.

Florissant ziet de voormalige kalverstal op het terrein van zuivelboerderij IJsseloord aan de Schaapdijk er nu nog niet uit. “De gevel was aan die kant losgekomen”, vertelt een buurman, die helpt bij de renovatie van het schuurtje. “Die hing alleen nog maar vast aan een muuranker aan een balk die was afgebroken. Dat hebben we allemaal om moeten laten vallen.”

Niet alles van de constructie van de stal, die eeuwenoud blijkt te zijn, kan behouden worden. Maar de familie Lubbers, die de zuivelboerderij bestiert, probeert te redden wat er te redden valt. Met man en macht bikken ze antieke bakstenen af, om die weer opnieuw te gebruiken. In het bouwwerk liepen enige maanden geleden nog kalveren rond. Er moet dit jaar nog hun nieuwe boerderijwinkel in komen.

Halve maantjes
Gebint stal IJsseloord
Maanvormige inkepingen wijzen erop dat de constructie vijftiende-eeuws is.

De kern van de stal is de balkenconstructie. Boerin Janet Lubbers wijst op een paar halve maantjes, die in het eikenhouten gebint gekerfd zijn. “Die tekens wijzen erop dat dit een constructie uit rond 1400 is”, vertelt ze enthousiast. “Dat heeft een deskundige van IJssel-boerderijen ons verteld.”

Ook in het hoofdgebouw van de boerderij zijn dergelijke tekens in de steunbalken te vinden. Maar die zijn cirkelvormig. “Die constructie blijkt uit ongeveer 1500 te zijn”, vertelt Lubbers. “Hoe dat vroeger is gegaan? Misschien heeft de familie hier de eerste honderd jaar met het vee in de stal gewoond. Zoals je dat nog kunt zien in die oude boerderijen in het Openluchtmuseum.”

Kabouterdeurtje
Mestluik
Eigenlijk een mestluik

Jarenlang was een groot deel van de stal bedekt met klimop. Die is onlangs verwijderd. Daaronder kwamen allerlei bijzondere bouwsporen en andere elementen tevoorschijn, zoals een klein deurtje dat diende om de mest af te voeren. “Wij hebben de kinderen vroeger wijsgemaakt dat dat het kabouterdeurtje was”, lacht Lubbers.

De bakstenen muren zijn zeker niet middeleeuws. “Die komen uit de eerste helft van de negentiende eeuw”, vertelt de buurman, die bij een steenfabriek gewerkt heeft. Dat kan volgens Lubbers wel kloppen; boven de poort van de stal is een sluitsteen met het jaar 1824 te zien. Daar staan ook de initialen HL bij. Zou die L voor Lubbers kunnen staan? “Nee, deze familie zit hier pas sinds  1974”, helpt de boerin me uit de droom. Wie of wat HL wel was, weet niemand te vertellen

 

Herberg

Met de buurman, haar man Bert en wat klanten van de boerderijwinkel praat ze nog over het verleden van de stal en de boerderij. “Vroeger was het een herberg”, vertelt Bert Lubbers. “Het lag aan de route van Westervoort naar Nijmegen, aan de pont over de IJssel.” De buurman wijst in de richting van de Pleijroute, die pal achter de boerderij raast. “Vroeger stonden hier op IJsseloord veel meer boerderijen”, weet hij. “Allemaal verdwenen door die Pleijweg.”

De eeuwenoude balken van de stal krijgen binnenkort een speciale behandeling. Dan worden de muren weer opgemetseld en komt er een nieuwe metselwerk aan de binnenkant van de stal. Ook moet er natuurlijk weer een dak op komen. Janet Lubbers verwacht dat de klus over drie maanden geklaard is. “We hopen dat we de nieuwe boerderijwinkel in september kunnen openen.”

Meer foto’s zien? Check mijn account op Instagram.  

8 gedachtes over “Stal zuivelboerderij IJsseloord blijkt middeleeuws

  1. De Boerderij Ijsseloord is geen Arnhems erfgoed maar Westervoorts erfgoed<toen ik er woonde is het in 1953 geanexeerd door de gemeente Arnhem.
    Voorheen was het adres Ijsseloord 19 Westervoort.
    Daarna werd het schaapsdijk9 Arnhem.
    De fam. westhoff heeft er eerst gewoond,later is de weduwe Westhoff getrouwd met Willemsen wat mijn opa was.

    Gerhard Willemsen
    Groessen.

    Like

      1. Topotijdreis.nl vermeldt in periode 1886 – 1957 in Polder IJsseloord consequent de afkorting ‘Wt’. In periode 1850-1957 zie je de gemeentegrens als stippelstreep de IJssel volgen, dan de Polder IJsseloord omgeven, en dan via Kleefsewaard en veerdam weer richting Westervoort.
        Google leverde mij geen info over een evt. herziening van gemeentegrens t.h.v. IJsseloord. Westervoort is sinds januari 2016 de kleinste NL gemeente qua oppervlak – niet qua inwoneraantal.

        Like

  2. Ik volg de ‘renovatie’ vanaf de dag dat de klimop eraf was. Het verhaal over 1400 heb ik ook gehoord van de eigenaren. Echter nu ben ik benieuwd, wie van de Stg IJsselhoeven dit zo losjes heeft gedateerd, en onder welke verwijzing?

    Like

  3. Kijk op de site Topotijdreis.nl, voer in ‘Schaapdijk Arnhem’. Zo volg je vanaf ca 1820 via opvolgende kaartbladen de bebouwing langs de Schaapdijk tot spoordijk, en voorbij de spoordijk r. Kleefse Waard. Daar zie je welke boerderijen er ooit waren en zijn verdwenen. Aan de kant van IJsseloord zijn ze verdwenen maar niet door de bouw van de rondweg. In de Kleefse Waard wel. Mooie kaartweergave!

    Like

  4. Het kleine staldeurtje is wellicht voor uitmesten, maar ook om een zeug doorgang te verlenen uit het zeugenhok. Vermoed ik. Voor uitmesten zijn alleen hogere, smalle staldeuren praktisch, van daaruit kon de boer de stalmest hoog op de vaalt werpen.

    Het zou de moeite waard om de afmetingen van de gebinten nauwkeuriger vast te leggen ter vergelijking met andere schuren, in bv het IJsseldal.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s