Geschiedenis kasteel Rosande in nevelen gehuld

fundamenten kasteel Rosande
Met wat fantasie kun je in de verhogingen in het landschap nog de contouren van het kasteel herkennen.

Een koe staat op een heuveltje in de Rosandepolder, een uiterwaard in het uiterste westen van Arnhem. Zou het dier zich bevinden op datgene wat ik zoek? Iemand heeft me verteld dat er hier nog duidelijk zichtbare resten van een middeleeuws kasteel te vinden zijn.

Bij een nabijgelegen woonbotenhaventje wees een oudere dame me deze kant uit. Tja, een kleine verhoging in een weiland. Is dat alles van wat er nog te zien is van het kasteel Rosande? Dan zie ik aan de andere kant van het pad een groot bord staan. Ik zat verkeerd; de resten staan enkele tientallen meters verder dan ik dacht. Evengoed is het een verhoging in een weiland met een koe erop.

Mysterieus

Eeuwenlang heeft hier, vlakbij waar nu de spoorbrug over de Rijn loopt, een kasteel gestaan. De oudste melding dateert alweer uit 1313. Op het bord bij het kasteel beweren ze stellig van alles over het voormalige bouwwerk, maar eigenlijk is de geschiedenis in nevelen gehuld. Wat bekend is van het gebouw, roept de nodige vragen op. Zo weten we dat het in 1515 afbrandde, maar in 1538 gesloopt werd. Dat spreekt elkaar een beetje tegen.

Na 1538 volgde er weer een herbouw. Kastelen waren nodig om overzicht te houden over de grote rivieren. Machthebbers wilden vijanden kunnen zien aankomen en bovendien tol kunnen heffen. In tegenstelling tot Rosande zijn de kastelen Doorwerth en Doornenburg wel min of meer bewaard gebleven.

Gravure

“Het definitieve einde van het kasteel is een mysterie”, vertelt een archeologieboek mij inderdaad. “Op een gravure uit het einde van de achttiende eeuw staat het er in elk geval nog goed bij.” Enige decennia later is het gebouw weg. Wie heeft het gesloopt en waarom? Niemand weet het meer.

rosande
Kasteel Rosande zoals het er in de achttiende eeuw wellicht uit zou hebben gezien. Of het de gravure uit het genoemde boek is, weet ik niet.

Wie goed kijkt, kan met een beetje voorstellingsvermogen inderdaad de grondvorm van een kasteel zien. De greppel er omheen is makkelijk op te vatten als een voormalige slotgracht. Waarom moest die mysterieuze sloper rond 1800 zo nodig het gebouw afbreken? Op deze mooie plek willen we toch allemaal in een kasteel zitten?

Opgraving

De naam Rosande komt wellicht van ‘oprijzend zand’. Dat is er inderdaad nog over van het kasteel. Hoewel? Gedeelten van een vloer liggen er nog, weten we sinds een opgraving uit 1939. Sindsdien ligt het slot weer onder het zand en blijft het gebouw op de grens van de gemeentes Arnhem en Renkum een mysterie.

UpdateEen lezer wijst me op het volgende: met Google Earth kun je de contouren van het kasteel prachtig zien. Zo liep er een kanaal van de slotgracht naar de Rijn. De resten daarvan zijn nog steeds prima zichtbaar vanuit de lucht: een streep doe loopt van noord naar zuid.

Kasteel Rosande Google Earth
Het kasteel stond in het vierkant in het midden. Het kanaal loopt daar linksonder tot de (later aangelegde?) zomerdijk.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s