Flinke renovatiebeurt voor bijzonder monument van ruim een kilometer lang

Moerriool onder Willemsplein
Als het mis gaat met het 150 jaar oude moerriool (witte lijn op afbeelding), gaat het mis met de Zijpse Poort, Willemsplein en Willemstunnel.

Een groot, negentiende eeuws monument ondergaat op dit moment een stevige renovatie. Het technisch ingewikkelde proces vindt plaats midden in de stad. Toch ziet de gemiddelde Arnhemmer er helemaal niets van: het gaat om het moerriool.

Dit ‘moederriool’ was oorspronkelijk het hoofdriool van de stad, waar alle kleinere riolen op uitkwamen. Dat is bij dit grote, ondergrondse bouwwerk niet meer het geval. Gelukkig maar; het dateert waarschijnlijk van rond 1870 en toen waren ze nog niet heel ver met waterzuivering.

Acht zwembaden per uur

Wel voert het nog regenwater naar de Rijn. Erik Laurentzen van de gemeente heeft eerder aan vakblad iMaintain verteld hoeveel de oude buis nog aan moet kunnen. “Bij extreem weer spoelt er 20.000 kubieke meter water per uur door dit riool. Dat zijn acht volle Olympische zwembaden.” Dan moet je een degelijke buis zijn.

moerriool Arnhem
De goot en de zogeheten banketten aan weerszijden ervan zijn van beton. De boog erboven is gemetseld.

En dat is het al jaren niet meer. Onder het oude moerriool ligt onder het Nieuwe Plein nog een oudere buis, die het water van de Sint Jansbeek afvoerde. Die ondermijnt het riool. En er zijn meer problemen. Laurentzen in iMaintain: “In 2012 kwamen we erachter dat het riool kieren tot twintig centimeter vertoonde, waarachter funderingszand wegspoelde. Op twee plaatsen in het riool dreigde daadwerkelijk instortingsgevaar.”

Rampzalig

Het waterwerk ligt op sommige plekken nu wel tot tien meter diep onder de grond. Dat was bij de aanleg maar twee meter, volgens Laurentzen. “Dat is veel meer grond dan waar de constructie op berekend is.” En als die het begeeft, is dat rampzalig voor de stad. De parkeergarage onder het station zou vollopen en de fundamenten van flats langs het onderlangs zouden instorten. Ook het Willemsplein, Willemstunnel en de Zijpse Poort zouden in de problemen komen.

De zogeheten banketten, de kleine kades langs de centrale goot, zijn hier en daar verzakt. Tijd om de bijna 150 jaar oude tunnel van een opknapbeurt te voorzien. Al in 2012 was het gevaar bij de gemeente duidelijk. Een jaar later voerde een Belgisch bedrijf de dringendste noodreparaties uit.

Steviger

Op dit moment storten werknemers van een ander bedrijf de oude buis onder het moerriool vol met beton, zodat daar de fundering steviger wordt. Als dat gedaan is, krijgt het hele ondergrondse waterwerk een noodzakelijke onderhoudsbeurt. Dat moerriool loopt van de Zijpse Poort tot het Onderlangs, waar het ergens in de Rijn uitmondt. Het is ruim 1.100 meter lang.

Waarom is het zo bijzonder? Ten eerste, zo legt Laurentzen aan iMaintain uit, is het met een breedte van 2 meter 30 en een hoogte van 2 meter een van de grootste riolen van Nederland. Het is deels aangelegd op de bodem van toen net gedempte stadsgracht.

Vroeg beton
Autocad-scan van het riool.
De banketten zijn op sommige plaatsen stevig verzakt.

Verder bestaat de goot en de banketten aan weerszijden daarvan uit ongewapend beton, terwijl de boog erboven gemetseld is. Een vroeg voorbeeld van Nederlandse betonbouw, dus. Daarnaast is het hoogteverschil tussen het begin  en het eind 6 meter, wat voor Nederlandse begrippen veel is. Arnhem ligt aan een stuwwal.

Half april gaat het ondergrondse renovatiewerk echt beginnen. Daarna zal een apart Arnhems monument weer kunnen doen waar het ooit voor gemaakt is: veilig het regenwater afvoeren van 70 procent van de noordelijke helft van Arnhem.

Lees meer in iMaintain: Arnhems Moerriool is proeftuin voor innovatie, door Renske van den Berg

Afbeeldingen: Nidim

Een gedachte over “Flinke renovatiebeurt voor bijzonder monument van ruim een kilometer lang

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s