IJssellinie: vergeten verdedigingswerken in Meinerswijk

brug uiterwaarden bij Meinerswijk
Weinig fietsers beseffen dat ze hier over een verdedigingswerk uit de Koude Oorlog rijden.

In natuurgebied Meinerswijk krijgen we de komende jaren een aantal verbeteringen. Dat meldt de gemeente. Zo zal het daar liggende Romeinse castellum zichtbaar worden voor het publiek. Maar zeker ook interessant: resten van de IJssellinie, die daarnaast liggen, krijgen bordjes met uitleg. Veel Arnhemmers lopen daar nu nog aan voorbij zonder te weten welk stuk geschiedenis daar ligt.

Zo ligt in Meinerswijk onder meer een kazemat. Even verderop, net buiten het natuurgebied aan de andere kant van de Nelson Mandelabrug, is een zogeheten pijlerdam te zien. Veel Arnhemmers zullen er dagelijks overheen fietsen zonder te beseffen dat het hier om een verdedigingswerk uit de Koude Oorlog gaat.

Onder water

Dit bij elkaar vormt slechts een klein deel van de IJssellinie. Daarvan zijn nog resten van het Overijsselse Olst tot aan de Ooijpolder bij Nijmegen te vinden. Deze constructies waren bedoeld om zo’n beetje alles tussen Zwolle en Nijmegen onder water te kunnen zetten. Zo moest het armzalige Nederlandse leger een eventuele opmars van het grote Rode Leger uit de Sovjetunie stuiten.

De angst voor het Rode Gevaar van achter het IJzeren Gordijn zat er begin jaren 50 goed in. Dat blijkt ook uit grote schuilkelders die hier in Arnhem te vinden zijn. Daarom begon de Nederlandse regering in 1951 met de bouw van het grote project. Dit was ook nodig omdat het Nederlandse leger heel weinig slagkracht had, zeker vlak na de Tweede Wereldoorlog en de politionele acties in Indië.

Niet nieuw

Het idee was niet nieuw; al in de zeventiende eeuw gebruikte Nederland de IJssel tegen aanvallers uit het Oosten. Met name bisschop ‘Bommen’ Berend uit Münster was een bedreiging. De twintigste-eeuwse IJssellinie was in 1956 klaar. De bouw van het immense project ging sneller dan het station in Arnhem nu, maar dat terzijde. Gelukkig maar, dat die Russen niet in die vijf tussenliggende jaren zijn binnengevallen.

kazemat ijssellinie
In Meinerswijk, zo’n beetje naast het Romeinse castellum, liggen kazematten van de IJssellinie.

Niet alleen dammen, maar ook verdedigingswerken als geschutskoepels, bunkers en ingegraven tanks verrezen langs de linie. Erg veel ruchtbaarheid gaf de regering niet aan het militaire bouwproject. Heel veel interesse van het publiek was er niet. Ook de Russen hebben zich er nooit heel erg druk om gemaakt. Blijkbaar terecht: in 1964 verloor de linie alweer zijn functie.

Verbleken

Sindsdien liggen de voornamelijk betonnen bouwsels te verbleken in de uiterwaarden van de Rijn en de IJssel. Zoals hun kleine buurman uit de Romeinse tijd zijn zij een bolwerk, dat ervoor moest zorgen dat de macht over de rivier in eigen hand bleef.

Naast elkaar in Meinerswijk twee markante verdedigingswerken uit twee totaal verschillende perioden. Al is die IJssellinie nog zo jong, het is een vergeten stuk geschiedenis. Goed dat dit weer tot leven komt. Volgens de gemeente kunnen we de bordjes met duiding vanaf volgend jaar bekijken.

 
Foto kazemat: "IJssellinie casemate near Arnhem" door MartinD - Eigen werk. Licentie CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons.

Een gedachte over “IJssellinie: vergeten verdedigingswerken in Meinerswijk

  1. Hopelijk gaat de gemeente Arnhem de pijlerdam nog eens opknappen. Ooit tijdelijk gesloten voor autoverkeer omdat er betonrot werd geconstateerd. Nu ruim 15 jaar later een hoopje ellende van roest en beton. Tijdens het wandelen kijk je al door de metalen platen heen. Hopelijk wordt dit aangepakt voordat er iets misgaat.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s